Cầm lên xem gì trước khi mua một món đá: sáu việc làm tại quầy trong năm phút
Mua qua ảnh thì chỉ thấy được màu và dáng. Mua tại quầy thì được cầm — và đó là khác biệt lớn nhất. Nhưng cầm rồi nhìn gì? Dưới đây là sáu việc làm được ngay tại chỗ trong khoảng năm phút, không cần dụng cụ gì ngoài cái điện thoại trong túi.
1. Soi đèn pin điện thoại từ phía sau
Bật đèn pin, áp sát mặt sau viên đá rồi nhìn xuyên qua. Đây là việc cho nhiều thông tin nhất trong sáu việc:
- Thấy vân, tơ, bao thể phân bố tự nhiên, không đều — dấu hiệu của đá tự nhiên.
- Thấy bọt khí tròn nằm lơ lửng, nhất là bọt đều nhau — dấu hiệu thủy tinh hoặc đá ép.
- Thấy màu đọng thành đường ở khe nứt — dấu hiệu đá đã nhuộm. Màu tự nhiên thì ăn đều trong khối, màu nhuộm thì đậm lại ở chỗ nứt vì thuốc len vào đó.
Với vòng tay, soi từng hạt chứ đừng soi cả vòng — hạt trộn là chuyện có thật.
2. Áp lên má hoặc mu bàn tay
Đá thật dẫn nhiệt tốt nên chạm vào thấy mát và giữ mát vài giây. Nhựa và thủy tinh ấm lên rất nhanh theo thân nhiệt. Đây không phải phép thử tuyệt đối — thủy tinh cũng mát lúc đầu — nhưng cái khác biệt nằm ở thời gian giữ mát: đá giữ lâu hơn rõ rệt.
Áp lên má nhạy hơn áp lên lòng bàn tay, vì da má mỏng.
3. Cân bằng tay, so với kích thước
Cầm lên và ước lượng. Đá tự nhiên đặc nên nặng hơn cảm giác mắt nhìn. Một viên trông to mà cầm nhẹ hều thì hoặc là rỗng, hoặc là nhựa, hoặc là bột đá ép.
Cách so nhanh: nhờ nhân viên đưa một món cùng loại cùng cỡ để cầm hai tay so sánh. Chênh lệch rõ thì hỏi thẳng.
4. Nhìn mặt cắt và lỗ khoan
Với hạt vòng, nhìn vào lỗ khoan. Đây là chỗ khó xử lý nhất nên cũng là chỗ nói thật nhiều nhất:
- Lỗ khoan sạch, màu bên trong giống màu bên ngoài — tốt.
- Bên trong nhạt hơn hẳn bên ngoài — dấu hiệu nhuộm bề mặt.
- Mép lỗ sứt mẻ nhiều — khoan ẩu, hạt dễ nứt khi đeo lâu.
5. Đọc mã sản phẩm và đối chiếu
Mỗi món ở cửa hàng đều có mã. Hỏi nhân viên cho xem mã đó trên hệ thống để đối chiếu tên, chất liệu, kích thước, giá. Việc này mất một phút và nó xác nhận rằng món anh cầm đúng là món đang được niêm yết, không phải hàng cùng dáng khác chất.
Cũng là dịp để hỏi món đó còn bao nhiêu cái — hàng còn một cái duy nhất thì cân nhắc kỹ vì đổi size sẽ khó.
6. Hỏi về giấy kiểm định — và hiểu đúng nó nói gì
Không phải món nào cũng có giấy, và không có giấy không đồng nghĩa với hàng giả. Giấy kiểm định tốn tiền nên thường chỉ làm cho hàng giá trị cao.
Nếu có giấy, đọc ba dòng này:
- Tên khoáng vật — đây là dòng quan trọng nhất, nó nói đá là gì.
- Xử lý (treatment) — có ghi nhuộm, tẩm, xử nhiệt hay không. Đá xử lý vẫn là đá thật nhưng giá khác.
- Khối lượng và kích thước — để đối chiếu đúng món đang cầm, không phải giấy của món khác.
Ba việc không nên làm tại quầy
- Cào, gõ, thử độ cứng bằng dao — làm xước hàng của người ta, mà kết quả cũng không đáng tin nếu không có bộ thử chuẩn.
- Đổ nước hay hơ lửa — mấy mẹo lan truyền trên mạng, phần lớn không phân biệt được gì mà còn làm hỏng món.
- Quyết ngay vì sợ hết hàng — nếu cần suy nghĩ thì cứ nhờ giữ lại, cửa hàng nào cũng giữ được vài giờ.
Nếu mua vòng đeo tay thì thêm một việc
Đo cổ tay trước khi tới, hoặc nhờ đo tại quầy. Vòng đá không co giãn, và đeo chật một chút còn khó chịu hơn rộng vì cổ tay sưng nhẹ vào buổi chiều và khi trời nóng.
Cách đo: dùng dây đo quanh cổ tay chỗ xương nhô, rồi cộng thêm 1 đến 2 centimet tùy anh thích ôm hay lỏng. Với vòng hạt tròn, cỡ hạt càng lớn thì càng cần cộng thêm.